«Remontons-nous?

Czy mamy iść na górę?

— Non! Au contraire! Nous descendons!

– Nie! Wręcz przeciwnie! Schodzimy na dół!

— Pis que cela, monsieur Cyrus! Nous tombons!

– Co więcej, panie Cyrus! Spadamy!

— Pour Dieu! Jetez du lest!

– Na litość boską! Rzuć coś z bagażu!

— Voilà le dernier sac vidé!

– To już ostatni wypróżniony worek!

— Le ballon se relève-t-il?

– Czy balon wznosi się do góry?

— Non!

– Nie!

— J'entends comme un clapotement de vagues!

– Słyszę, jak fale pluskają!

— La mer est sous la nacelle!

– Morze jest pod gondolą!

— Elle ne doit pas être à cinq cents pieds de nous!»

– Nie powinno być od nas więcej niż pięćset stóp!”

Alors une voix puissante déchira l'air, et ces mots retentirent:

Wtem potężny głos przerwał ciszę i zabrzmiały te słowa:

«Dehors tout ce qui pèse!... tout! et à la grâce de Dieu!»

„Wyrzućcie wszystko, co jest ciężkie!… wszystko! I zostawmy to w rękach Boga!”

Telles sont les paroles qui éclataient en l'air, au-dessus de ce vaste désert d'eau du Pacifique, vers quatre heures du soir, dans la journée du 23 mars 1865.

Te słowa rozległy się w powietrzu nad rozległym, wodnym pustkowiem Pacyfiku około czwartej po południu 23 marca 1865 roku.

Personne n'a sans doute oublié le terrible coup de vent de nord-est qui se déchaîna au milieu de l'équinoxe de cette année, et pendant lequel le baromètre tomba à sept cent dix millimètres.

Nikt chyba nie zapomniał o straszliwym wietrze północno-wschodnim, który szalał w okresie równonocy tego roku, a podczas którego barometr spadł do wartości 710 milimetrów.

Ce fut un ouragan, sans intermittence, qui dura du 18 au 26 mars.

Był to huragan, trwający bez przerwy od 18 do 26 marca.

Les ravages qu'il produisit furent immenses en Amérique, en Europe, en Asie, sur une zone large de dix-huit cents milles, qui se dessinait obliquement à l'équateur, depuis le trente-cinquième parallèle nord jusqu'au quarantième parallèle sud!

Szkody, jakie spowodował, były ogromne w Ameryce, Europie i Azji na obszarze o długość osiemnaście setek mil, biegnącym ukośnie wzdłuż równika, od 35 równoleżnika północnego do 40 równoleżnika południowego!

Villes renversées, forêts déracinées, rivages dévastés par des montagnes d'eau qui se précipitaient comme des mascarets, navires jetés à la côte,

Zrujnowane miasta, wyrywane z korzeni lasy, zdewastowane wybrzeża przez góry wody płynące niczym przypływy, statki wyrzucone na brzeg,

que les relevés du Bureau-Veritas chiffrèrent par centaines, territoires entiers nivelés par des trombes qui broyaient tout sur leur passage, plusieurs milliers de personnes écrasées sur terre ou englouties en mer: tels furent les témoignages de sa fureur, qui furent laissés après lui par ce formidable ouragan.

których setki odnotował Bureau Veritas, całe terytoria zrównane przez trąby, miażdżące wszystko na swej drodze, tysiące ludzi zgniecionych na ziemi lub pochłoniętych przez morze – to były dowody jego furii, pozostawione po sobie przez ten straszliwy huragan.

Il dépassait en désastres ceux qui ravagèrent si épouvantablement la Havane et la Guadeloupe, l'un le 25 octobre 1810, l'autre le 26 juillet 1825.

Jego skutki były jeszcze bardziej katastrofalne niż te, które tak bardzo zdewastowały Hawanę i Gwadelupę – pierwsza 25 października 1810 roku, druga 26 lipca 1825 roku.

Or, au moment même où tant de catastrophes s'accomplissaient sur terre et sur mer, un drame, non moins saisissant, se jouait dans les airs bouleversés.

Ale właśnie wtedy, gdy tak wiele katastrof działo się na lądzie i na morzu, w burzliwym niebie rozgrywał się nie mniej dramatyczny spektakl.

En effet, un ballon, porté comme une boule au sommet d'une trombe, et pris dans le mouvement giratoire de la colonne d'air, parcourait l'espace avec une vitesse de quatre-vingt-dix milles à l'heure, en tournant sur lui-même, comme s'il eût été saisi par quelque maelström aérien.

Otóż balon, przenoszony jak kula na szczycie trąby i wciągany w wirujący ruch słupa powietrza, przemieszczał się z prędkością dziewięćdziesięciu mil na godzinę, wirując na miejscu, jak gdyby został pochłonięty przez jakiś powietrzny maelstrom.

Au-dessous de l'appendice inférieur de ce ballon oscillait une nacelle, qui contenait cinq passagers, à peine visibles au milieu de ces épaisses vapeurs, mêlées d'eau pulvérisée, qui traînaient jusqu'à la surface de l'Océan.

Pod spodem dolnej części tego balonu znajdowała się gondola, w której znajdowało się pięciu pasażerów, ledwo widocznych wśród gęstych oparów i rozpylonej wody, unoszących się aż do powierzchni Oceanu.

D'où venait cet aérostat, véritable jouet de l'effroyable tempête?

Skąd pochodził ten aerostat, prawdziwa zabawka straszliwej burzy?

De quel point du monde s'était-il élancé?

Z którego miejsca na świecie został wysłany?

Il n'avait évidemment pas pu partir pendant l'ouragan.

Oczywiście nie mógł wystartować podczas huraganu.

Or, l'ouragan durait depuis cinq jours déjà, et ses premiers symptômes s'étaient manifestés le 18.

Ale huragan trwał już od pięciu dni, a jego pierwsze symptomy pojawiły się 18 października.

On eût donc été fondé à croire que ce ballon venait de très loin, car il n'avait pas dû franchir moins de deux mille milles par vingt-quatre heures?

Można by zatem przypuszczać, że balon ten pochodził z daleka, gdyż musiał przebyć co najmniej dwa tysiące mil na dobę.

en tout cas, les passagers n'avaient pu avoir à leur disposition aucun moyen d'estimer la route parcourue depuis leur départ, car tout point de repère leur manquait.

W każdym razie pasażerowie nie mieli możliwości ocenienia przebytej drogi, ponieważ brakowało im jakichkolwiek punktów odniesienia.

Il devait même se produire ce fait curieux, qu'emportés au milieu des violences de la tempête, ils ne les subissaient pas. Ils se déplaçaient, ils tournaient sur eux-mêmes sans rien ressentir de cette rotation, ni de leur déplacement dans le sens horizontal.

Zdarzył się nawet taki dziwny fakt, że porwani w gwałtownych podmuchach wiatru nie odczuwali ich skutków. Przemieszczali się i wirowali na miejscu, nie odczuwając ani tej rotacji, ani przemieszczania się w poziomie.

Leurs yeux ne pouvaient percer l'épais brouillard qui s'amoncelait sous la nacelle.

Ich oczy nie były w stanie przeniknąć przez gęstą mgłę, która gromadziła się pod gondolą.

Autour d'eux, tout était brume.

Wokół nich wszystko było spowite mgłą.

Telle était même l'opacité des nuages, qu'ils n'auraient pu dire s'il faisait jour ou nuit.

Chmury były tak gęste, że nie byli w stanie stwierdzić, czy jest dzień, czy noc.

Aucun reflet de lumière, aucun bruit des terres habitées, aucun mugissement de l'Océan n'avaient dû parvenir jusqu'à eux dans cette immensité obscure, tant qu'ils s'étaient tenus dans les hautes zones.

Żadne światło, żaden dźwięk z lądu, żaden szum oceanu nie docierały do nich w tej ciemnej pustce, dopóki przebywali na wysokich szerokościach geograficznych.

Leur rapide descente avait seule pu leur donner connaissance des dangers qu'ils couraient au-dessus des flots.

Tylko ich szybki spadek pozwolił im uświadomić sobie niebezpieczeństwo, w jakim się znajdowali nad falami.

Cependant, le ballon, délesté de lourds objets, tels que munitions, armes, provisions, s'était relevé dans les couches supérieures de l'atmosphère, à une hauteur de quatre mille cinq cents pieds.

Jednak balon, pozbawiony ciężkich przedmiotów, takich jak amunicja, broń i prowianty, wspiął się na wyższe warstwy atmosfery, na wysokość czterech tysięcy pięciuset stóp.

Les passagers, après avoir reconnu que la mer était sous la nacelle, trouvant les dangers moins redoutables en haut qu'en bas, n'avaient pas hésité à jeter par-dessus le bord les objets même les plus utiles, et ils cherchaient à ne plus rien perdre de ce fluide, de cette âme de leur appareil, qui les soutenait au-dessus de l'abîme.

Pasażerowie, po uświadomieniu sobie, że morze znajduje się pod gondolą, uznali niebezpieczeństwo za mniej groźne na górze niż na dole i nie wahali się wyrzucić za burtę nawet najbardziej przydatnych przedmiotów, starając się nie tracić tego płynu, tej duszy ich statku, która podtrzymywała ich nad przepaścią.

La nuit se passa au milieu d'inquiétudes qui auraient été mortelles pour des âmes moins énergiques.

Noc minęła w atmosferze niepokoju, który byłby śmiertelny dla słabszych osób.

Puis le jour reparut, et, avec le jour, l'ouragan marqua une tendance à se modérer.

Następnie nadeszła jutrzejszy dzień i wraz z nim huragan zaczął słabnąć.

Dès le début de cette journée du 24 mars, il y eut quelques symptômes d'apaisement.

Od samego początku tego 24 marca pojawiły się pierwsze oznaki uspokojenia.

À l'aube, les nuages, plus vésiculaires, étaient remontés dans les hauteurs du ciel.

O świcie chmury, bardziej kuliste, wspiąły się w górę nieba.

En quelques heures, la trombe s'évasa et se rompit.

W ciągu kilku godzin trąba ucichła i rozproszyła się.

Le vent, de l'état d'ouragan, passa au «grand frais», c'est-à-dire que la vitesse de translation des couches atmosphériques diminua de moitié.

Wiatr z huraganowego stał się „silnym wiatrem”, co oznacza, że prędkość przemieszczania się warstw atmosfery zmniejszyła się o połowę.

C'était encore ce que les marins appellent «une brise à trois ris», mais l'amélioration dans le trouble des éléments n'en fut pas moins considérable.

Był to wciąż to, co marynarze nazywają „wiatrem z trzema żaglami”, ale poprawa w burzliwej pogodzie była znacząca.

Vers onze heures, la partie inférieure de l'air s'était sensiblement nettoyée.

Około godz. 11:00 dolna część powietrza wyraźnie się oczyściła.

L'atmosphère dégageait cette limpidité humide qui se voit, qui se sent même, après le passage des grands météores.

Atmosfera emanowała tą wilgotną klarownością, którą widać i czuć po przejściu wielkich burz.

Il ne semblait pas que l'ouragan fût allé plus loin dans l'ouest.

Nie wyglądało na to, by huragan posunął się dalej na zachód.

Il paraissait s'être tué lui-même.

Wyglądało na to, że ucichł sam.

Peut-être s'était-il écoulé en nappes électriques, après la rupture de la trombe, ainsi qu'il arrive quelquefois aux typhons de l'océan Indien.

Być może po rozproszeniu się trąby przekształcił się w elektryczne smugi, podobnie jak to czasem ma miejsce w przypadku tajfunów na Oceanie Indyjskim.

Mais, vers cette heure-là aussi, on eût pu constater, de nouveau, que le ballon s'abaissait lentement, par un mouvement continu, dans les couches inférieures de l'air.

Jednak mniej więcej w tym czasie można było zauważyć, że balon powoli opada, w ciągłym ruchu, w niższe warstwy powietrza.

Il semblait même qu'il se dégonflait peu à peu, et que son enveloppe s'allongeait en se distendant, passant de la forme sphérique à la forme ovoïde.

Wydawało się nawet, że stopniowo traci ciśnienie, a jego obudowa wydłuża się i rozciąga, przechodząc z kształtu kulistego w owalny.

Vers midi, l'aérostat ne planait plus qu'à une hauteur de deux mille pieds au-dessus de la mer. Il jaugeait cinquante mille pieds cubes, et, grâce à sa capacité, il avait évidemment pu se maintenir longtemps dans l'air, soit qu'il eût atteint de grandes altitudes, soit qu'il se fût déplacé suivant une direction horizontale.

Około południa balon znajdował się już tylko na wysokości dwóch tysięcy stóp nad morzem. Miał pojemność pięćdziesięciu tysięcy stóp sześciennych i dzięki tej pojemności prawdopodobnie był w stanie utrzymać się w powietrzu przez długi czas, zarówno poprzez osiągnięcie dużych wysokości, jak i przemieszczanie się w poziomie.

En ce moment, les passagers jetèrent les derniers objets qui alourdissaient encore, la nacelle, les quelques vivres qu'ils avaient conservés, tout, jusqu'aux menus ustensiles qui garnissaient leurs poches, et l'un d'eux, s'étant hissé sur le cercle auquel se réunissaient les cordes du filet, chercha à lier solidement l'appendice inférieur de l'aérostat.

W tym momencie pasażerowie wyrzucali ostatnie przedmioty, które jeszcze ciążyły – kabinę, nieliczne zapasy żywności, które mieli przy sobie, a nawet drobne przedmioty, które znajdowały się w ich kieszeniach. Jeden z nich wspiął się na obręcz, do której przyczepione były liny siatki, i próbował mocno związać dolną część balonu.

Il était évident que les passagers ne pouvaient plus maintenir le ballon dans les zones élevées, et que le gaz leur manquait!

Było oczywiste, że pasażerowie nie byli w stanie utrzymać balonu na wysokich wysokościach i że kończył im się gaz!

Ils étaient donc perdus! en effet, ce n'était ni un continent, ni même une île, qui s'étendait au-dessous d'eux. L'espace n'offrait pas un seul point d'atterrissement, pas une surface solide sur laquelle leur ancre pût mordre.

Byli więc zgubieni! W istocie pod nimi nie było ani kontynentu, ani nawet wyspy. Przestrzeń nie oferowała ani jednego punktu lądowania, ani jednej twardej powierzchni, na której mogliby się przyczepić.

C'était l'immense mer, dont les flots se heurtaient encore avec une incomparable violence!

To była ogromna rozległość morza, którego fale wciąż uderzały z niesamowitą siłą!

C'était l'Océan sans limites visibles, même pour eux, qui le dominaient de haut et dont les regards s'étendaient alors sur un rayon de quarante milles!

To był bez granic Ocean, nawet dla nich niewidzialny, który dominował nad nimi z wysokości i którego widok rozciągał się w promieniu czterdziestu mil!

C'était cette plaine liquide, battue sans merci, fouettée par l'ouragan, qui devait leur apparaître comme une chevauchée de lames échevelées, sur lesquelles eût été jeté un vaste réseau de crêtes blanches!

To była ta płynna pustynia, bezlitośnie wstrząsana, nękana huraganem, która musiała im się wydawać jak jazda po odsłoniętych ostrzach, na których rozrzucona była ogromna sieć białych grzbietów!

Pas une terre en vue, pas un navire!

Nie było żadnej lądowej ziemi w zasięgu wzroku, żadnego statku!

Il fallait donc, à tout prix, arrêter le mouvement descensionnel, pour empêcher que l'aérostat ne vînt s'engloutir au milieu des flots.

Dlatego za wszelką cenę należało zatrzymać ruch w dół, aby zapobiec zatopieniu się balonu w falach.

Et c'était évidemment à cette urgente opération que s'employaient les passagers de la nacelle.

I właśnie to, oczywiście, było celem pasażerów kabiny.

Mais, malgré leurs efforts, le ballon s'abaissait toujours, en même temps qu'il se déplaçait avec une extrême vitesse, suivant la direction du vent, c'est-à-dire du nord-est au sud-ouest.

Ale mimo ich wysiłków balon wciąż opadał, jednocześnie przemieszczając się z ogromną szybkością w kierunku wiatru, czyli z północnego wschodu na południowy zachód.

Situation terrible, que celle de ces infortunés!

To była straszna sytuacja tych nieszczęśliwców!

Ils n'étaient évidemment plus maîtres de l'aérostat.

Było oczywiste, że nie mieli już kontroli nad balonem.

Leurs tentatives ne pouvaient aboutir.

Ich próby nie mogły się powieść.

L'enveloppe du ballon se dégonflait de plus en plus.

Obudowa balonu w coraz większym stopniu traciła powietrze.

Le fluide s'échappait sans qu'il fût aucunement possible de le retenir.

Płyn wypływał, a nie było możliwości jego zatrzymania.

La descente s'accélérait visiblement, et, à une heure après midi, la nacelle n'était pas suspendue à plus de six cents pieds au-dessus de l'Océan.

Spadek wyraźnie przyspieszał, a o godzinie 14.00 kabina znajdowała się zaledwie sześćset stóp nad powierzchnią oceanu.

C'est que, en effet, il était impossible d'empêcher la fuite du gaz, qui s'échappait librement par une déchirure de l'appareil. En allégeant la nacelle de tous les objets qu'elle contenait, les passagers avaient pu prolonger, pendant quelques heures, leur suspension dans l'air.

To dlatego, że w rzeczywistości niemożliwe było uniemożliwienie ulatniającego się gazu, który swobodnie wypływał przez pęknięcie w obudowie. Usuwając wszystkie przedmioty z kabiny, pasażerom udało się przedłużyć czas przebywania w powietrzu o kilka godzin.

Mais l'inévitable catastrophe ne pouvait qu'être retardée, et, si quelque terre ne se montrait pas avant la nuit, passagers, nacelle et ballon auraient définitivement disparu dans les flots.

Ale nieunikniona katastrofa została tylko opóźniona i gdyby przed zmrokiem nie pojawiła się żadna ziemia, pasażerowie, kabina i balon zniknęłyby na zawsze w odmętach oceanu.

La seule manœuvre qu'il y eût à faire encore fut faite à ce moment. Les passagers de l'aérostat étaient évidemment des gens énergiques, et qui savaient regarder la mort en face. On n'eût pas entendu un seul murmure s'échapper de leurs lèvres.

W tym momencie podjęto jedyną możliwą akcję. Pasażerowie balonu byli oczywiście ludźmi o wielkiej energii, którzy potrafili stawić czoła śmierci. Nie słychać było ani jednego słowa skargi z ich ust.

Ils étaient décidés à lutter jusqu'à la dernière seconde, à tout faire pour retarder leur chute. La nacelle n'était qu'une sorte de caisse d'osier, impropre à flotter, et il n'y avait aucune possibilité de la maintenir à la surface de la mer, si elle y tombait.

Byli zdeterminowani, by walczyć do ostatniej chwili i robić wszystko, by opóźnić upadek. Kabina była tylko rodzajem kosza z wikliny, niezdolnego do pływania, i nie było możliwości utrzymania jej na powierzchni morza, gdyby wpadła do wody.

À deux heures, l'aérostat était à peine à quatre cents pieds au-dessus des flots. En ce moment, une voix mâle — la voix d'un homme dont le cœur était inaccessible à la crainte — se fit entendre. À cette voix répondirent des voix non moins énergiques.

O godzinie 14.00 balon znajdował się zaledwie czterysta stóp nad falami. W tym momencie usłyszano męski głos – głos człowieka nieustraszonego przed śmiercią – na co odpowiedziały inne, równie stanowcze głosy.

«Tout est-il jeté?

– Czy wszystko zostało wyrzucone?

— Non! Il y a encore dix mille francs d'or!»

– Nie! Wciąż mamy dziesięć tysięcy złotych!”

Un sac pesant tomba aussitôt à la mer.

Niezwłocznie spadł do wody ciężki worek.

«Le ballon se relève-t-il?

– Czy balon się podnosi?

— Un peu, mais il ne tardera pas à retomber!

– Trochę, ale wkrótce znów spadnie!”

— Que reste-t-il à jeter au dehors?

– Co jeszcze należy wyrzucić?”

— Rien!

– Nic!”

— Si!... La nacelle!

– A jednak… Gondola!”

— Accrochons-nous au filet! et à la mer la nacelle!»

– Chwytajmy się siatki i wyrzucajmy gondolę do wody!”

C'était, en effet, le seul et dernier moyen d'alléger l'aérostat. Les cordes qui rattachaient la nacelle au cercle furent coupées, et l'aérostat, après sa chute, remonta de deux mille pieds.

To była w istocie jedyna i ostatnia metoda na odciążenie balonu. Liny łączące gondolę z obręczą zostały przecięte, a balon, po upadku, wspiął się o dwa tysiące stóp.

Les cinq passagers s'étaient hissés dans le filet, au-dessus du cercle, et se tenaient dans le réseau des mailles, regardant l'abîme.

Pięciu pasażerów wspiąło się na siatkę nad obręczą i stało w sieci oczek, patrząc w przepaść.

On sait de quelle sensibilité statique sont doués les aérostats.

Wiadomo, jak bardzo wrażliwe na wiatr są balony.

Il suffit de jeter l'objet le plus léger pour provoquer un déplacement dans le sens vertical.

Wystarczy rzucić najlżejszy przedmiot, aby spowodować przesunięcie w pionie.

L'appareil, flottant dans l'air, se comporte comme une balance d'une justesse mathématique.

Balon, unoszący się w powietrzu, zachowuje się jak waga o matematycznej dokładności.

On comprend donc que, lorsqu'il est délesté d'un poids relativement considérable, son déplacement soit important et brusque.

Dlatego oczywiste jest, że gdy zostanie odciążony o względnie dużą wagę, jego przesunięcie będzie znaczące i nagłe.

C'est ce qui arriva dans cette occasion.

Tak właśnie stało się w tym przypadku.

Mais, après s'être un instant équilibré dans les zones supérieures, l'aérostat commença à redescendre.

Ale po chwilowym wyważeniu się na wyższych poziomach balon zaczął schodzić w dół.

Le gaz fuyait par la déchirure, qu'il était impossible de réparer.

Gaz uciekał przez rozdarcie, którego naprawa była niemożliwa.

Les passagers avaient fait tout ce qu'ils pouvaient faire. Aucun moyen humain ne pouvait les sauver désormais. Ils n'avaient plus à compter que sur l'aide de Dieu.

Pasażerowie zrobili wszystko, co mogli. Żadna ludzka pomoc nie mogła ich teraz uratować. Mogli liczyć tylko na pomoc Boga.

À quatre heures, le ballon n'était plus qu'à cinq cents pieds de la surface des eaux. Un aboiement sonore se fit entendre. Un chien accompagnait les passagers et se tenait accroché près de son maître dans les mailles du filet.

O czwartej rano balon znajdował się zaledwie pięćset stóp nad powierzchnią wody. Usłyszano głośny szum. Pies towarzyszący pasażerom siedział przy swoim panu w siatce.

«Top a vu quelque chose!» s'écria l'un des passagers.

„Top coś widział!” – krzyknął jeden z pasażerów.

Puis, aussitôt, une voix forte se fit entendre:

Następnie natychmiast usłyszano głośny głos:

«Terre! terre!»

„Ziemia! Ziemia!”

Le ballon, que le vent ne cessait d'entraîner vers le sud-ouest, avait, depuis l'aube, franchi une distance considérable, qui se chiffrait par centaines de milles, et une terre assez élevée venait, en effet, d'apparaître dans cette direction.

Balon, który wiatr nieustannie pchał w kierunku południowo-zachodnim, przebył od świtu znaczną odległość, liczoną w setkach mil, i rzeczywiście w tym kierunku pojawił się wysoki ląd.

Mais cette terre se trouvait encore à trente milles sous le vent. Il ne fallait pas moins d'une grande heure pour l'atteindre, et encore à la condition de ne pas dériver. Une heure! Le ballon ne se serait-il pas auparavant vidé de tout ce qu'il avait gardé de son fluide?

Ale ten ląd znajdował się jeszcze trzydzieści mil od wiatru. Aby go osiągnąć, potrzebowaliby co najmniej godzinę, pod warunkiem, że nie będą dryfować. Godzina! Czy balon nie wyczerpałby wcześniej całego zasobu płynu, który w nim był?

Telle était la terrible question!

To było straszne pytanie!

Les passagers voyaient distinctement ce point solide, qu'il fallait atteindre à tout prix.

Pasażerowie wyraźnie widzieli ten stały punkt, do którego za wszelką cenę musieli dotrzeć.

Ils ignoraient ce qu'il était, île ou continent, car c'est à peine s'ils savaient vers quelle partie du monde l'ouragan les avait entraînés!

Nie wiedzieli, co to było – wyspa czy kontynent – ponieważ ledwo wiedzieli, do której części świata huragan ich zaniósł!

Mais cette terre, qu'elle fût habitée ou qu'elle ne le fût pas, qu'elle dût être hospitalière ou non, il fallait y arriver!

Ale do tej ziemi, bez względu na to, czy była zamieszkana, czy nie, czy miała być gościnna, czy nie, trzeba było dotrzeć!

Or, à quatre heures, il était visible que le ballon ne pouvait plus se soutenir.

Około czwartej godziny było oczywiste, że balon nie jest w stanie się dłużej utrzymać w powietrzu.